Η αυξητική ορμόνη (GH), είναι το “must” των απανταχού αθλητών που ντοπάρονται.
Τα τελευταία 20 χρόνια η αυξητική ορμόνη βρίσκεται στο απυρόβλητο των ελέγχων, δεν είναι δυνατή η ανίχνευση και απόδειξη ότι έχει γίνει χρήση της από τον ελεγχόμενο αθλητή και αυτό, σε συνδυασμό με την αποτελεσματικότητά της, την έχει κάνει τόσο δημοφιλή. Αν και πρόσφατα ανακοινώθηκαν κάποια αποτελέσματα ερευνών που αφορούσαν την επινόηση test για την ανίχνευσή εξωγενούς χορήγησης (University of Southampton, Dr. McHugh and Dr. Richard Holt, 2004), εντούτοις διατυπώνονται ακόμα αμφιβολίες για την αποτελεσματικότητά τους.
Ας δούμε όμως τι γράφουν τα βιβλία Μήτσο για αυτή την ορμόνη και για ποιο λόγο βρίσκεται στις πρώτες θέσεις της λίστας των guru στα underground “προγράμματα ενίσχυσης” που φτιάχνουν για τους αθλητές. Η αυξητική ορμόνη λοιπόν, παράγεται στην αδενοϋπόφυση και αποτελείται από 190 αμινοξέα με μοριακό βάρος 21.000. Ο ρυθμός έκκρισής της κατά την διάρκεια του 24ωρου δεν είναι σταθερός και επηρεάζεται από πολλά ερεθίσματα με σημαντικότερο την υπογλυκαιμία. Κατά την παιδική ηλικία οι εκκρίσεις αυξητικής ορμόνης φτάνουν τις 2 IU 4 έως 7 φορές την ημέρα, ενώ ένας ενήλικας μόλις 0,5 – 1 IU. Μετά την ηλικία των 24 ετών και ανά 7 περίπου χρόνια η έκκρισή της από τον οργανισμό μειώνεται κατά 50%…
Η σωματοεκλυτίνη και η σωματοστατίνη ρυθμίζουν την έκκριση αυτή, η οποία παρατηρείται αυξημένη αμέσως μετά το τέλος της άσκησης, μετά και από χειρουργικές επεμβάσεις, αιμορραγίες και κατά την διάρκεια του ύπνου ιδιαίτερα στα στάδια 3 και 4. Η υπεργλυκαιμία, η αύξηση επιπέδων των λιπαρών οξέων, η παχυσαρκία, ο υποθυρεοειδισμός, η διέγερση των β-αδρενεργών υποδοχέων, είναι μερικοί από τους παράγοντες που επηρεάζουν αρνητικά την έκκριση της αυξητικής ορμόνης.
Η αυξητική ορμόνη δεν δρα σε άλλους αδένες αλλά απευθείας στον μεταβολισμό, έχοντας έντονη αναβολική δράση. Η αυξημένη ροή αμινοξέων στο μυϊκό κύτταρο, αλλά και η παρεμπόδιση καταβολής αυτών, προκαλεί θετικό ισοζύγιο αζώτου αυξάνοντας έτσι την πρωτεϊνοσύνθεση. Εξίσου σημαντική είναι και η έντονη λιπολυτική δράση της ορμόνης. Το λίπος μεταφέρεται από την περιφέρεια στο ήπαρ όπου και καταβολίζεται, ενώ παράλληλα αυξάνεται και η συγκέντρωση σακχάρου στο αίμα (περισσότερη ενέργεια). Η σύνθεση χονδροϊτίνης, κολλαγόνου και τελικά ο αυξημένος ρυθμός οστικής σύνθεσης αποτελούν από τα πλέον σημαντικά επιτεύγματα της αυξητικής ορμόνης, που όμως εμφανίζεται στους αθλητές ως μη αναστρέψιμη παρενέργεια με την μορφή της μεγαλακρίας, δηλαδή την επιπρόσθετη αύξηση του μήκους των οστών σε διάφορα μέρη του σκελετού, όπως δάχτυλα, πηγούνι κλπ.
Οι αθλητές λέγεται ότι χρησιμοποιούν την ορμόνη χορηγώντας την με υποδόριες ενέσεις στην κοιλιακή χώρα σε δόσεις από 2 έως και 10 iu την ημέρα ισόποσα μοιρασμένες και ανά τακτά χρονικά διαστήματα.
Μέχρι το 1980 η μόνη πηγή από την οποία η ιατρική προμηθευόταν την ορμόνη αυτή ήταν η υπόφυση από ανθρώπινα πτώματα. Η εμφάνιση της θανατηφόρας νόσου του CREUTZFELD – JAKOB, γνωστή και ως νόσος των τρελών αγελάδων, το 1987 συνδέθηκε με την ορμόνη και η επιστήμη βάλθηκε να παρασκευάσει την συνθετική μορφή της. Η αρχική συνθετική αυξητική ορμόνη που παρασκευάστηκε όμως από την Genetech (Protropin) αποτελείτο από αλυσίδα 192 αμινοξέων, κάτι που όπως αποδείχθηκε προκαλούσε τον ανθρώπινο οργανισμό να παράγει αντισώματα που καθιστούσαν την ορμόνη μη αποτελεσματική. Ο λόγος γι’ αυτό ήταν ότι η φυσική αυξητική ορμόνη αποτελείται από συνδυασμό 191 αμινοξέων. Το πρόβλημα αυτό σήμερα πια έχει λυθεί.
Η αυξητική ορμόνη πάντως, από μόνη της δεν είναι υπεύθυνη για τις θετικές επιδράσεις που φαίνεται ότι προκύπτουν από την χρήση της και της αποδίδουν. Ουσιαστικά, η ορμόνη αυτή αποτελεί πρόδρομο - μετατρέπεται στο ήπαρ – μιας άλλης ουσίας, της IGF-1. Η ουσία αυτή, εξαιρετικά ισχυρή, αλλά ασταθής σχηματίζεται την τελευταία στιγμή και εφόσον είναι “παρούσες” και άλλες ορμόνες όπως για παράδειγμα η ινσουλίνη. Η αποτελεσματικότητα της αυξητικής ορμόνης εξαρτάται επίσης από την παρουσία άλλων ορμονών όπως η ινσουλίνη, οι θυρεοτρόπες ορμόνες Τ4 και Τ3, γοναδοτροφίνες και βέβαια ανδρογόνων/αναβολικών στεροειδών.
Οι πειραματισμοί των αθλητών, ιδιαίτερα του χώρου του Bodybuilding, κατέληξαν στις επιθυμητές δοσολογίες και συνδυασμούς των παραπάνω ορμονών έτσι ώστε να επιτευχθεί το καλλίτερο δυνατό αποτέλεσμα από την χρήση της αυξητικής ορμόνης. Η χρήση “γρήγορης” ινσουλίνης (Humulin R) και μάλιστα με τέτοιο τρόπο που να επιτυγχάνεται κοινή κορύφωση της συγκέντρωσης των δύο ορμονών στο αίμα, αλλά και η εξωγενής χορήγηση Τ3 (Cytomel) – καθότι η χορήγηση αυξητικής μειώνει την έκκρισή της – είναι επιθυμητή (L Rea 2003). Μαζί με αυτά, η κλενμπουτερόλη ή κάποιο άλλο στεροειδές συμπληρώνει το “μενού”.
Το κόστος της αυξητικής ορμόνης, στα πρώτα χρόνια της κυκλοφορίας της, την έκανε σχεδόν απαγορευτική στους περισσότερους αθλητές – δίνοντάς της την ονομασία “elite doping” – κάτι που στις μέρες μας δυστυχώς πλέον δεν ισχύει. Αυτό που όμως παρατηρείται σήμερα είναι η πληθώρα των fake σκευασμάτων που κυκλοφορούν. Νοθευμένες ή “χαλασμένες – ανενεργές αυξητικές” κυκλοφορούν πολλές και βέβαια ο κίνδυνος για την υγεία των αθλητών μεγάλος, αυτό όμως είναι και το τελευταίο που απασχολεί εκείνους που απλόχερα την προμηθεύουν.
Όσον αφορά την ικανότητα ανίχνευσης της αυξητικής ορμόνης ή όχι, η ΔΟΕ είχε προειδοποιήσει δια στόματος προέδρου της, Ζακ Ρογκ, την παγκόσμια αθλητική κοινότητα να μην την χρησιμοποιούν καθότι στους Ολυμπιακούς της Αθήνας θα είναι έτοιμο τεστ που θα ανιχνεύει την παράνομη χρήση της. Τελικά ούτε στην επόμενη Ολυμπιάδα, αυτή του Πεκίνου, δεν τα κατάφεραν... παρ'ολα τα τεράστια κονδύλια που διατίθονται για τον σκοπό αυτό.
Οι “γνώστες” γελάνε... Απομένει να δούμε ποιος θα γελάσει τελευταίος…
Ας δούμε όμως τι γράφουν τα βιβλία Μήτσο για αυτή την ορμόνη και για ποιο λόγο βρίσκεται στις πρώτες θέσεις της λίστας των guru στα underground “προγράμματα ενίσχυσης” που φτιάχνουν για τους αθλητές. Η αυξητική ορμόνη λοιπόν, παράγεται στην αδενοϋπόφυση και αποτελείται από 190 αμινοξέα με μοριακό βάρος 21.000. Ο ρυθμός έκκρισής της κατά την διάρκεια του 24ωρου δεν είναι σταθερός και επηρεάζεται από πολλά ερεθίσματα με σημαντικότερο την υπογλυκαιμία. Κατά την παιδική ηλικία οι εκκρίσεις αυξητικής ορμόνης φτάνουν τις 2 IU 4 έως 7 φορές την ημέρα, ενώ ένας ενήλικας μόλις 0,5 – 1 IU. Μετά την ηλικία των 24 ετών και ανά 7 περίπου χρόνια η έκκρισή της από τον οργανισμό μειώνεται κατά 50%…
Η σωματοεκλυτίνη και η σωματοστατίνη ρυθμίζουν την έκκριση αυτή, η οποία παρατηρείται αυξημένη αμέσως μετά το τέλος της άσκησης, μετά και από χειρουργικές επεμβάσεις, αιμορραγίες και κατά την διάρκεια του ύπνου ιδιαίτερα στα στάδια 3 και 4. Η υπεργλυκαιμία, η αύξηση επιπέδων των λιπαρών οξέων, η παχυσαρκία, ο υποθυρεοειδισμός, η διέγερση των β-αδρενεργών υποδοχέων, είναι μερικοί από τους παράγοντες που επηρεάζουν αρνητικά την έκκριση της αυξητικής ορμόνης.
Η αυξητική ορμόνη δεν δρα σε άλλους αδένες αλλά απευθείας στον μεταβολισμό, έχοντας έντονη αναβολική δράση. Η αυξημένη ροή αμινοξέων στο μυϊκό κύτταρο, αλλά και η παρεμπόδιση καταβολής αυτών, προκαλεί θετικό ισοζύγιο αζώτου αυξάνοντας έτσι την πρωτεϊνοσύνθεση. Εξίσου σημαντική είναι και η έντονη λιπολυτική δράση της ορμόνης. Το λίπος μεταφέρεται από την περιφέρεια στο ήπαρ όπου και καταβολίζεται, ενώ παράλληλα αυξάνεται και η συγκέντρωση σακχάρου στο αίμα (περισσότερη ενέργεια). Η σύνθεση χονδροϊτίνης, κολλαγόνου και τελικά ο αυξημένος ρυθμός οστικής σύνθεσης αποτελούν από τα πλέον σημαντικά επιτεύγματα της αυξητικής ορμόνης, που όμως εμφανίζεται στους αθλητές ως μη αναστρέψιμη παρενέργεια με την μορφή της μεγαλακρίας, δηλαδή την επιπρόσθετη αύξηση του μήκους των οστών σε διάφορα μέρη του σκελετού, όπως δάχτυλα, πηγούνι κλπ.
Οι αθλητές λέγεται ότι χρησιμοποιούν την ορμόνη χορηγώντας την με υποδόριες ενέσεις στην κοιλιακή χώρα σε δόσεις από 2 έως και 10 iu την ημέρα ισόποσα μοιρασμένες και ανά τακτά χρονικά διαστήματα.
Μέχρι το 1980 η μόνη πηγή από την οποία η ιατρική προμηθευόταν την ορμόνη αυτή ήταν η υπόφυση από ανθρώπινα πτώματα. Η εμφάνιση της θανατηφόρας νόσου του CREUTZFELD – JAKOB, γνωστή και ως νόσος των τρελών αγελάδων, το 1987 συνδέθηκε με την ορμόνη και η επιστήμη βάλθηκε να παρασκευάσει την συνθετική μορφή της. Η αρχική συνθετική αυξητική ορμόνη που παρασκευάστηκε όμως από την Genetech (Protropin) αποτελείτο από αλυσίδα 192 αμινοξέων, κάτι που όπως αποδείχθηκε προκαλούσε τον ανθρώπινο οργανισμό να παράγει αντισώματα που καθιστούσαν την ορμόνη μη αποτελεσματική. Ο λόγος γι’ αυτό ήταν ότι η φυσική αυξητική ορμόνη αποτελείται από συνδυασμό 191 αμινοξέων. Το πρόβλημα αυτό σήμερα πια έχει λυθεί.
Η αυξητική ορμόνη πάντως, από μόνη της δεν είναι υπεύθυνη για τις θετικές επιδράσεις που φαίνεται ότι προκύπτουν από την χρήση της και της αποδίδουν. Ουσιαστικά, η ορμόνη αυτή αποτελεί πρόδρομο - μετατρέπεται στο ήπαρ – μιας άλλης ουσίας, της IGF-1. Η ουσία αυτή, εξαιρετικά ισχυρή, αλλά ασταθής σχηματίζεται την τελευταία στιγμή και εφόσον είναι “παρούσες” και άλλες ορμόνες όπως για παράδειγμα η ινσουλίνη. Η αποτελεσματικότητα της αυξητικής ορμόνης εξαρτάται επίσης από την παρουσία άλλων ορμονών όπως η ινσουλίνη, οι θυρεοτρόπες ορμόνες Τ4 και Τ3, γοναδοτροφίνες και βέβαια ανδρογόνων/αναβολικών στεροειδών.
Οι πειραματισμοί των αθλητών, ιδιαίτερα του χώρου του Bodybuilding, κατέληξαν στις επιθυμητές δοσολογίες και συνδυασμούς των παραπάνω ορμονών έτσι ώστε να επιτευχθεί το καλλίτερο δυνατό αποτέλεσμα από την χρήση της αυξητικής ορμόνης. Η χρήση “γρήγορης” ινσουλίνης (Humulin R) και μάλιστα με τέτοιο τρόπο που να επιτυγχάνεται κοινή κορύφωση της συγκέντρωσης των δύο ορμονών στο αίμα, αλλά και η εξωγενής χορήγηση Τ3 (Cytomel) – καθότι η χορήγηση αυξητικής μειώνει την έκκρισή της – είναι επιθυμητή (L Rea 2003). Μαζί με αυτά, η κλενμπουτερόλη ή κάποιο άλλο στεροειδές συμπληρώνει το “μενού”.
Το κόστος της αυξητικής ορμόνης, στα πρώτα χρόνια της κυκλοφορίας της, την έκανε σχεδόν απαγορευτική στους περισσότερους αθλητές – δίνοντάς της την ονομασία “elite doping” – κάτι που στις μέρες μας δυστυχώς πλέον δεν ισχύει. Αυτό που όμως παρατηρείται σήμερα είναι η πληθώρα των fake σκευασμάτων που κυκλοφορούν. Νοθευμένες ή “χαλασμένες – ανενεργές αυξητικές” κυκλοφορούν πολλές και βέβαια ο κίνδυνος για την υγεία των αθλητών μεγάλος, αυτό όμως είναι και το τελευταίο που απασχολεί εκείνους που απλόχερα την προμηθεύουν.
Όσον αφορά την ικανότητα ανίχνευσης της αυξητικής ορμόνης ή όχι, η ΔΟΕ είχε προειδοποιήσει δια στόματος προέδρου της, Ζακ Ρογκ, την παγκόσμια αθλητική κοινότητα να μην την χρησιμοποιούν καθότι στους Ολυμπιακούς της Αθήνας θα είναι έτοιμο τεστ που θα ανιχνεύει την παράνομη χρήση της. Τελικά ούτε στην επόμενη Ολυμπιάδα, αυτή του Πεκίνου, δεν τα κατάφεραν... παρ'ολα τα τεράστια κονδύλια που διατίθονται για τον σκοπό αυτό.
Οι “γνώστες” γελάνε... Απομένει να δούμε ποιος θα γελάσει τελευταίος…
